Tags

, , , ,

Die Millionen von Surinam und ihre Erben: Eine Beweis- und Rechtfertigungsschrift. Adolf Schmalix. Erfurt: Selbstverlag der Schäferschen Erbengemeinschaft, (1936)

In de categorie ‘obscure boeken uit de Surinaamse bibliotheek’ verdient deze titel zeker een plaatsje in de top tien.  Het is bij mijn weten het enige Surinamica-boek dat werd opgedragen aan Adolf Hitler en koningin Wilhelmina. De auteur, Adolf Schmalix (1890-1957), was uitgever van een weekblad maar bovenal een antisemitische demagoog en voorman van Hitlers NSDAP.  In dit in eigen beheer uitgegeven boek staat de miljoenen erfeniskwestie van de familie Schaap centraal.  Vele bewijsstukken zoals notariële aktes worden in dit boek opgevoerd. Schmalix probeerde door het vervalsen van documenten deze nalatenschap naar zich toe te trekken.

Caspar Schäfer (1681-­ 1735),  timmerman van beroep, vertrok in 1714 vanuit Duitsland naar Suriname. Zijn vrouw en kinderen liet hij achter. In korte tijd wist hij al behoorlijk wat fortuin te vergaren in Suriname.Toen zijn vrouw en dochter in 1716,  overleden volgde zijn zoon Johann hem naar Suriname. De familienaam werd verhollandst tot Schaap. Johann Heinrich Schäfer werd geboren in 1707 in Nordhausen. Toen hij in 1764 overleed liet hij een miljoenen erfenis na. Hij was eigenaar van vele plantages, waaronder Schaapstede, in de volksmond ook wel Skapoe genoemd.  In Paramaribo woonde hij aan de Waterkant op nummer 14. Verder werden in zijn testament genoemd: verschillende woonhuizen aan de Watermolenstraat, de Kromme Elleboogstraat, aan de Gravenstraat, een magazijn gelegen aan de rivier bij de Waag en één vlakbij de Steiger. Bij elk huis hoorden tien of meer huisslaven, kostbaar meubilair, juwelen en kunst. Daarnaast bezat hij de suikerplantage La Liberté, Schaap, Karmelk, De Goede Vriendschap, De Guineesche Vriendschap, Schaapstede, en nog andere plantages waarvan het merendeel meer dan tweehonderd slaven en slavinnen telde. Tenslotte was er ontelbaar vee, vaartuigen, rijtuigen, gereedschap, enorme voorraden koffie en  katoen. De totale waarde van zijn bezittingen werden getaxeerd op fl. 6.908.409, een voor die tijd onvoorstelbaar vermogen.

Johann Schaap bleef ongehuwd en had, voor zover bekend, geen kinderen. Zijn testament was in verschillende opzichten opmerkelijk. Allereerst liet hij aan de vrije Nannoe, ongetwijfeld zijn concubine, een groot stuk grond na. Daarnaast mocht zij drie slaven uitkiezen van de plantage Schaapstede en kreeg zij jaarlijks driehonderd gulden. De rest van zijn bezittingen werden nagelaten aan bloedverwanten in de stad Nordhausen. Voorwaarde was wel dat deze verplicht werden naar Suriname te komen en er minstens drie jaar te wonen. De onderlinge verdeeldheid onder de erfgenamen en de bureaucratische tegenwerking mondde uit in landurige processen. Tot op de dag van vandaag is deze erfeniskwestie onopgelost. De einige persoon die van de erfenis heeft geprofiteerd is waarschijnlijk de vrije negerin Nannoe.

Carl Haarnack