Tags

,

Reglement of ordre waarna een ieder colonier en ingezeeten deze colonie Surinamen in cas van alarm weegens buitenlandsche vyanden zig stippelyk zullen hebben te gedrargen. B. Texier. Herdrukt ter Gepriviligeerde Gouvernments Drukkery van de Erven J. Brink te Paramaribo (1781)

Na de dood van gouverneur Nepveu in februari 1779 werd Bernard Texier tot gouverneur van Suriname benoemd. Texier had al naam gemaakt bij de opstand van de slaven in Berbice in 1763 en stond bekend vanwege zijn grote militaire kennis. Gouverneur Texier liet de aanleg van het militaire cordon, dat de kolonie tegen de aanvallen van marrons moest beschermen, voltooien. Hiervoor gebruikte hij de inzet van 600 slaven.

wapen reglement

In deze periode van onrust van men in Suriname bang voor de aanvallen van weggelopen slaven, de marrons. Er waren inmiddels  vredesverdragen gesloten en Bonni, de leider van een grote groep marrons, had zich over de Marowijne teruggetrokken. Maar de dreiging van aanvallen op bijvoorbeeld de Jodensavanne bleef. Er waren ook andere groepen van weggelopen slaven die regelmatig op zoek naar voedsel of munitie overvallen pleegden op plantages.

Maar ook vanuit het buitenland dreigde gevaar. In dit boekje dat in 1781 in Paramaribo werd gedrukt werd het reglement waaraan iedere ingezetene moest voldoen in geval van buitenlandse vijandelijkheden. Iedere kapitein zal in zijn wijk de trom slaan en iedere inwoner moet zich terstond melden op het plein voor het Hof van Justitie of bij de kerk in de Oranjetuin, of bij op ´het Kruys van de Keyzerstraat, Klipsteen- en Domine Straat en Heylige Weg’ of in de ‘Rust en Vreede Straat voor de Tuyn van Calicher’ (de naam Calicher komt nog steeds voor in Suriname). De ‘Compagnien der vrije burgers, mulatten en Negers’ moeten op hun gebruikelijke wachtplaatsen blijven staan.

A Coromantyn Free Negro or ranger armed (1777)A Coromantyn free Negro or ranger armed (uit Stedman 1772-1777)

 

Elke burger zal voorzien moeten worden van een ‘Snaphaan en Zydgeweer met agt en veertig Scherpe Patronen’ en verder met kruit, lood en vuurstenen. In het reglement wordt het verder aan iedere blanke of burger opgedragen om behalve wapens ook voedselvoorraad (provisie van Mondkost en Drank) voor zichzelf en hun slaven voor minstens veertien dagen op voorraad te hebben. Bovendien worden de planters verplicht de ‘allerbequaamste Slaaven’ mee te nemen die met pistolen en geweren om kunnen gaan. Zodra er op de plantages buitenlands gevaar wordt waargenomen moet men door middel van drie schoten de nabijgelegen plantages informeren. Indien het reglement niet wordt nageleefd zal er een boete van vijfhonderd gulden worden gegeven.

Er zijn maar weinig 18e eeuwse drukwerken uit Paramaribo. Dit bijzonder zeldzame boekje geeft een beeld van de angst die in de kolonie Suriname voor aanvallen van Engelse- of Franse troepen aan het einde van de 18e eeuw. Ook krijgen we ook inzicht in de sociale verhoudingen tussen de blanke kolonisten, de slavenbevolking en vrije gekleurden. In tijden van oorlogsdreiging is het bewapenen van slaven de gewoonste zaak van de wereld.

Carl Haarnack

Bernard texier titelpagina

Titelblad Reglement of ordre (1781)